Πέμπτη 12 Ιουλίου 2012

Συμφέρον

 Στο παρόν θέμα θα μπορούσα να επεκταθώ υπερβολικά. Να το θίξω πολύπλευρα δηλαδή, κάτι που δεν θα κάνω γιατί δεν είμαι εδώ για να γράφω δοκίμια πάνω σε ζητήματα λίγο πολύ γνωστά σε όλους. Και γενικά δεν είμαι εδώ για να γράψω δοκίμια. Δεν είμαι πνευματικός ταγός και να παρακαλάς να μη γίνω ποτέ, αναγνώστη μου.
 Παντού κρύβεται το συμφέρον. Δεν είναι ευχάριστο να το λέει κανείς αυτό, αλλά σε οποιαδήποτε κοινωνία η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπινων συναλλαγών και σχέσεων γίνονται με βάση το κέρδος και το συμφέρον. Ηθικό και υλικό. Το ηθικό κέρδος αλληγορικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι  μοιάζει με τα ενοχλητικά κουνούπια του καλοκαιριού. Είναι αυτά τα άτομα τα οποία ρουφάνε την ενέργειά σου, σε καταπονούν είτε το θέλουν είτε όχι και τελικά όταν πλέον χορτάσουν από το αίμα σου ή το βαρεθούνε, επιλέγουν κάποιον άλλον στόχο. Αυτό προσωπικά ενοχλεί τον γράφοντα σε λογικά πλαίσια. Θεωρώ πως όλοι μας έχουμε υπάρξει τέτοιου είδους κουνούπια και επίσης όλοι μας έχουμε δεχτεί πολλαπλές επιθέσεις. Άρα δεν θα μπορούσαμε να πούμε πως η ανάγκη του ανθρώπου για στηρίγματα και καμιά φορά η στενή επαφή με ένα άλλο άτομο είναι επιβλαβής, ακόμα μάλιστα κι αν βασίζεται σε αυτό το ακούσιο ή εκούσιο συμφέρον.
 Το θέμα βρίσκεται αλλού. Και δεν θα περάσω στην αντίπερα όχθη του υλικού συμφέροντος γιατί σε αυτή την φάση της οικονομικής κατάρρευσης, όλα αναγνωρίζονται ως δίκαια. Επομένως δεν θα κατακρίνω επ'ουδενί κανέναν που βοηθάει τον γείτονα με μια πρίζα, όμως περιμένει να πάρει πίσω τις υδραυλικές υπηρεσίες του ευεργετημένου. Το θέμα -επαναλαμβάνω- βρίσκεται  στη συνδυαστική πλευρά αυτού του ζητήματος. Και όταν λέω συνδυαστική πλευρά εννοώ την ηθική-υλική εκμετάλλευση ενός ατόμου στα πλαίσια μιας σχέσης (κυρίως φιλικής ή συγγενικής, καθώς στην ερωτική ακόμα τα πράγματα είναι ομαλά και δεν παρατηρούνται τέτοια φαινόμενα). Στις περιπτώσεις αυτές έχουμε κατά βάση ένα άτομο το οποίο είναι βιρτουόζος στο να τραβά συνεχώς άτομα γύρω του απομυζώντας συναισθηματικά και ηθικά αίμα και ενέργεια. Έπειτα λόγω της απληστίας και της χαμηλής παιδείας του, αυτό το άτομο καταφεύγει σε άλλου είδους συμφεροντολογικές πράξεις. Όσο κι αν φαίνεται να νοιάζεται τους γύρω του, στην τελική ανάλυση φανερώνεται πως απλά επιζητεί το οποιοδήποτε κέρδος από τις συναναστροφές τους.
 Η ποιότητα του ατόμου αυτού δεν μας ενδιαφέρει ολότελα. Το όλο ζήτημα έχει να κάνει περισσότερο με τα βαθύτερα και ενδόμυχα μυστικά του ανθρωπίνου γένους. Κάποιος θα μπορούσε να πει πως η συμφεροντολογική αυτή τάση είναι μια φυσική απόρροια του καπιταλιστικού συστήματος. Προσωπικά θα διαφωνήσω και αντιτάσσω σε αυτήν την σκέψη το γεγονός πως παρουσιάστηκαν ρεύματα φιλοσοφικά που παρατήρησαν αυτό το φαινόμενο και το ενέταξαν στις αρχές τους, όπως ο Ωφελιμισμός και ο Ατομικισμός. Σε προ-καπιταλιστικές κοινωνίες μάλιστα. Καταλήγουμε λοιπόν, στο ότι παρόλο που υφίσταται το έλλογο της φύσης του ανθρώπου, τα ένστικτά του κυριαρχούν συμπεριφοριστικά πάνω του. Και αυτό με λίγη παρατήρηση και με μια μικρή παράβλεψη των κοινών και τετριμμένων, γίνεται απόλυτα αντιληπτό από τον καθένα.
Το συμπέρασμα που βγάζει ο γράφων από όλο αυτό το κείμενο είναι ότι, αρκετές φορές ακούμε γύρω μας πως για να γίνει το τάδε χρειάζεται παιδεία, για να γίνει το δείνα χρειάζεται αποβολή του εγωισμού και ούτω καθεξής. Δεν είναι έτσι. Κάποια πράγματα υπάρχουν γονιδιακά στον άνθρωπο. Δεν γίνεται να αλλάξουν. Το θέμα είναι να αποδεχτεί ο καθένας μας αυτά τα γονιδιακά "καρκινώματα" στον τρόπο σκέψης του ανθρώπου και να αποδιώξει και έτσι τις τύψεις.
ΥΓ. Όσον αφορά τον όρο "καρκινώματα" το γράφω τοιουτοτρόπως καθώς έχει επικρατήσει να θεωρεί η συμφεροντολογία ως κάτι αρνητικό, ή ο εγωισμός, γι΄αυτό και το αναγράφω ως καρκίνωμα στην συμπεριφορά του ανθρώπου. Κατά τ΄άλλα θεωρώ πως τα πάντα είναι χρήσιμα και ωφέλιμα, και ακόμα και σε μια κακή έννοια μπορούμε ανάλογα την χρήση της να βρούμε πολλές θετικές πλευρές.
ΥΓ2. Η πιο ζεστή μέρα του καλοκαιριού σήμερα. Κάποιοι είναι στις παραλίες, κάποιοι είναι τεμπέληδες καθήμενοι στο γραφείο τους με κλιματιστικό όπως ο ποταπός γράφοντας, και κάποιοι δουλεύουν. Πόσο λίγοι είμαστε όλοι οι υπόλοιποι μπροστά τους.
ΥΓ3. Αφιερωμένο εξαιρετικά.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου