Τετάρτη 31 Ιουλίου 2013

Back to the start

Δε βάλτωσε το Λεμόνι. Πήρε απλά κάποιες μέρες ρεπό. Δεν πήγε διακοπές αν και θα πάει, αλλά ακόμα και τότε θα είναι ενεργό. Οι λόγοι αποχής ήταν ανθρώπινοι, καθημερινοί, κοινοί, ανούσιοι. Δεν υπήρξε παραμέληση του ιστότοπου, ούτε επανάπαυση στο γεγονός πως θα διαβάζει ο αναγνώστης παλιές αναρτήσεις. Αν και έγινε αυτό, και το Λεμόνι ακόμα και χωρίς νέο υλικό κρατά τη βάση του κοντά του. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη επιβράβευση από αυτό, για τον γράφοντα. Πρώτον, να βλέπει πως κάποιοι εκτιμούν τα γραφόμενα του, και η πλειοψηφία αυτών να μην είναι καν γνωστοί ή φίλοι, και δεύτερον, να ξέρει πως είναι και ο ίδιος συνεπής στις υποχρεώσεις του, όταν κάθεται απέναντι από την οθόνη και συνθέτει την επόμενη ανάρτηση.
Τέλος εποχής. Ελεύθερη πτώση πριν το πιο κομβικό σημείο της σεζόν. Και αυτό σαφώς, αν είσαι παλιός αναγνώστης, ξέρεις πως δεν είναι άλλο από τον Αύγουστο. Ο Αύγουστος είναι η Πρωτοχρονιά για το μυαλό. Τελειώνουν όλα. Ο ήλιος καίει όσο χρειάζεται και το τέμπο της πρωτεύουσας πέφτει. Πέφτει, και μαζί του πέφτεις και εσύ. Επαναπροσαρμόζεις τα θέλω και τα πρέπει για την ερχόμενη σεζόν και θέτεις στόχους και επιδιώξεις. Προσοχή! Άλλο ο στόχος, άλλο η επιδίωξη. Ο στόχος προϋποθέτει μέσα του πως το ταξίδι είναι επίπονο και η μη πραγματοποίησή του, δεν είναι τόσο επιβλαβής, καθώς το υποκείμενο κερδίζει ούτως ή άλλως. Η επιδίωξη είναι κάτι πιο επιτακτικό. Πρέπει να πραγματοποιηθεί πάση θυσία. Εν πάση περιπτώσει όμως, αυτά είναι δεύτερα πράγματα μπροστά στο τέλος εποχής που προμηνύει κάθε καλοκαίρι ο Αύγουστος.

Το τέλος εποχής αφορά πολλά πράγματα. Πέρα από τον επαναπροσδιορισμό αξιών και πιστεύω, ξεκαθαρίζουν καταστάσεις και άτομα, και ως εκ τούτου αποφασίζεις τι σκαρταδούρα θα διώξεις και τι πολύτιμο θα κρατήσεις κοντά σου. Αλίμονο, αν περιμένεις να ξεκαθαρίζει ο κόσμος στα πέριξ, από μόνος του. Πρέπει εσύ με ξεσκονόπανο και απολυμαντικό να διώχνεις το σκάρτο και το κίβδηλο. Οι καταστάσεις και τα άτομα είναι ελευθερία. Ποτέ δεσμά. Ο,τι αντιμετωπίζεις ως δεσμό, τότε σε κρατάει πίσω, σου κάνει κακό, και πρέπει να το κόψεις. Καμιά φορά αυτό το "κάτι" έχει γίνει κομμάτι σου, χέρι σου, πόδι σου. Πονάει πολύ να το κόψεις, αλλά πρέπει.

ΥΓ. Από αύριο πάντα. Καλό καλοκαίρι Αθήνα...

Τρίτη 23 Ιουλίου 2013

23.7.2013

Πέρασε ο καιρός γρήγορα. Σιγά σιγά πρέπει να επανέλθει η προηγούμενη κατάσταση της καθημερινής πάλης. Αυτής που δίνει νόημα στη ζωή σε αντίθεση με την αναρχία του καλοκαιριού. Η αφησιά αυτή, αν δεν είναι τόσο αδόκιμη η λέξη, είναι ψυχοφθόρα. Ψυχοφθόρα με την κυριολεκτική σημασία του επιθέτου αυτού. Φθείρει την ψυχή. Την διασκεδάζει αλλά δεν την άγει. Δεν ψυχαγωγείσαι. Απλά ακολουθείς μια διασκεδαστική νόρμα. Που σε εξοστρακίζει δεξιά και αριστερά χωρίς κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα και κέρδος.
Λυκειακά θέματα τα παραπάνω, όμως επανέρχονται συχνά πυκνά στη θεματολογία. Είναι ένας δείκτης επαγρύπνησης, η συνειδητοποίηση της αδράνειας και η ανάγκη για δράση, όπως αντίστοιχα και η συνειδητοποίηση της κούρασης και η ανάγκη της αδράνειας. Αυτά πάνε κυκλικά. Και ο άνθρωπος ως ανικανοποίητο ον πάντα επιδιώκει το αντίθετο από την εποχή που βρίσκεται. Θέλγεται γενικά στο να ψάχνει το μη κοινό, και να το επιθυμεί, κι όταν αυτό γίνει κοινό, να το απορρίπτει. Καλή συμπεριφορά αυτή από τη μία, όμως από την άλλη είναι πλαστή και τείνει να συμβαίνει, όχι επειδή το άτομο θέλει, αλλά επειδή πρέπει.
Ίσως τα παραπάνω λόγια να είναι ασύντακτα, ανάκατα, μη τακτοποιημένα έστω. Έτσι πρέπει να είναι, σε μια πρόχειρη ανάγνωση, όμως αντικατοπτρίζουν άριστα τον χαρακτήρα του κειμένου αλλά και των ημερών (23/7 σήμερα). Πρόκειται για μια περίοδο απόλυτης αδράνειας, που κάθε ικανότητα σε εγκαταλείπει. Το μόνο που περιμένεις είναι η επαναφορά στην πραγματικότητα της ρουτίνας. Τίποτα περισσότερο. Ειδικά όταν στον ορίζοντα δεν πρόκειται να ξεπροβάλει κάτι το οποίο θα απασχολήσει το μυαλό με δολερό ή και όχι, τρόπο, για να το εντάξει στην καλοκαιρινή διάθεση (summer mood).
Γιατί, όπως έχει προειπωθεί, δεν είναι για όλους το καλοκαίρι.
Το μόνο ωραίο, στην εποχή αυτή, είναι το περπάτημα σε έντονο ρυθμό κάτω από τον καυτό αττικό ήλιο, που έχει μάθει να καίει με όλη του τη δύναμη το τσιμέντο της πρωτεύουσας. Να το καψώνει και να το ζεματίζει για τον χειμώνα, για να περπατάμε πάνω του πιο σταθερά. Γιατί όλα έχουν να κάνουν με τη νομοτέλεια και τίποτα δε γίνεται εντελώς τυχαία όπως έχουν υποστηρίξει πολλές ψυχές.

ΥΓ. http://www.youtube.com/watch?v=j7xrRC9u6O0

Παρασκευή 19 Ιουλίου 2013

Απόδοση

Γενικά, ο παρών ιστότοπος υποστηρίζει τα άκρα. Δεν τα χρωματίζει, απλά απεχθάνεται τη μεσότητα, χαρακτηρίζοντάς την ως μετριοπάθεια. Και η μετριοπάθεια είναι κάτι που οφείλουν όσοι σέβονται τον εαυτό τους και θεωρούν πως έχουν κάποιο επίπεδο, να αποφεύγουν συστηματικά. Σήμερα όμως, παρά όλα αυτά, το θέμα είναι κάτι που ίσως να ακούγεται μετριοπαθές, όμως σε σύγκριση με όλα τα άλλα μέτρια πράγματα, είναι δύσκολο. Άρα δε θα είναι αντίρροπο προς την ιδεολογία του blogspot. Για να μη μακρηγορώ το θέμα είναι η σταθερότητα.
Σταθερότητα. Μια έννοια η οποία είναι γενικότατη και πρέπει ίσως να προσδιοριστεί καλύτερα περί τίνος πρόκειται η ανάρτηση. Πρόκειται λοιπόν, για τη σταθερότητα στην απόδοση. Με τον όρο απόδοση, εννοείται το παραγόμενο αποτέλεσμα μιας ενασχόλησης η οποία γίνεται από το άτομο συστηματικά. Πρόκειται λοιπόν να δούμε την αντιπαραβολή  μεταξύ μιας σταθερής και μιας ασταθούς απόδοσης, μόνο που το θέμα έχει πτυχές.
Ορίζουμε την κλίμακα της απόδοσης του ατόμου σε 1 έως 10. Με το ψηφίο 1 ορίζεται η χείριστη απόδοση και με το 10 η άριστη απόδοση. Έχουμε και λέμε επομένως, για να μπούμε στο θέμα. Έστω ένα άτομο το οποίο παρουσιάζει ασταθή απόδοση. Κάτι τέτοιο σημαίνει πως κυμαίνεται στην κλίμακα 1-8 συνήθως και παρουσιάζει σπάνια εκλάμψεις της τάξεως του 9 και του 10. Όπως και να έχει όμως, μια ασταθής απόδοση δεν μπορεί να καλύπτει όλο το φάσμα της κλίμακας, από την άποψη πως όταν κάποιος είναι ικανός για το χειρότερο 1-4, δεν είναι συνήθως ικανός να μπορεί να φτάσει συστηματικά το υψηλό επίπεδο, τουτέστιν 8-10. Αντίστοιχα, όταν είναι κάποιος ικανός για το καλύτερο, 8-10, είναι σχεδόν αδύνατο να πέφτει τόσο κάτω από αυτό και να αγγίζει το 1-3. Κάτι τέτοιο, με κάνει να καταλήγω στο γεγονός πως η ασταθής απόδοση έχει την τυπική μορφή που παρουσίασα παραπάνω. Δηλαδή, μια καμπύλη της οποίας το αριστερό άκρο βρίσκεται στο 1-3 και το δεξί στο 8-10. Το μεγαλύτερο μέρος της καλύπτει το 4-7, συμπερασματικά έχουμε μια ασταθή και μέτρια απόδοση.
Η διακύμανση και το πέρασμα από όλες τις τιμές δείχνει αστάθεια στην απόκτηση μιας ταμπέλας καλού ή κακού, και έτσι φτάνουμε στο σημείο μη έχοντας άλλη επιλογή, να κρατήσουμε τις τιμές 4-7 και να χαρακτηρίσουμε την απόδοση ως μέτρια. Σίγουρα όμως πρέπει να οριστεί και η άλλη μεριά της απόδοσης, αυτή που ονομάσαμε "σταθερή". Σταθερή, ονομάζεται οποιαδήποτε απόδοση έχει διακύμανση 2 μονάδων και δεν ξεφεύγει από αυτήν παρά ελάχιστες φορές. Κάτι τέτοιο σημαίνει πως εάν το άτομο τιμηθεί με αποδόσεις 4,6,6,6,6,6,7,7,7,7,8,8,8,9, τότε μπορούμε να μιλάμε για μια σταθερή απόδοση της τάξεως 6-8. Σίγουρα, εδώ θα υπάρξει το αντεπιχείρημα: "Κι αν κάποιος παρουσιάζει απόδοση 1,2,2,2,2,3,3,3,3,3,4,4,4,5, επομένως απόδοση 2-4, είναι καλό που είναι σταθερός ;". Εδώ αγαπητέ αναγνώστη υπάρχει ένα παραθυράκι το οποίο καταχρηστικά χρησιμοποιείται και έχει να κάνει με το παιχνίδι που μας επιφυλάσσουν οι λέξεις. Εάν κάποιος όντως παρουσιάζει μια απόδοση σαν την παραπάνω, δεν μπορούμε να πούμε πως "αποδίδει". Καθετί λοιπόν που παρουσιάζει απόδοση κάτω του μετρίου, ακόμα κι αν είναι σταθερή, δε λογίζεται ως απόδοση, απλά ως επίδοση.
Σταθερή ονομάζεται επομένως η απόδοση αυτή που ξεπερνά τη βάση και έχει ελάχιστες αποκλίσεις πάνω από τις δυο μονάδες. Μια τυπική, για παράδειγμα μορφή σταθερής απόδοσης, μπορεί να είναι η εξής: 6,7,7,8,8,8,8,8,8,8,8,9,9,9,9,10. Σε καμία περίπτωση ακόμα κι αν αυξηθούν οι τιμές του 6,7 και 10, δε θα μπορούσε κάποιος να μιλήσει για αστάθεια ή μη απόδοση ή μετριότητα. Καταλήγουμε επομένως στο εύλογο συμπέρασμα, πως η σταθερή απόδοση, όπως ορίστηκε, είναι σαφώς καλύτερη, ακόμα κι αν δεν κατακτάται το άριστο (6,7,7,8,8,8,8,8,8,8,8,9,9,9,9,10)  από μια ασταθή απόδοση, η οποία το κατακτά περιστασιακά όμως βυθίζεται παρόλ' αυτά στη μετριότητα.

ΥΓ. Είμαστε ο,τι τρώμε, είμαστε ο,τι σκεφτόμαστε, είμαστε ο,τι δείχνουμε.

Σάββατο 13 Ιουλίου 2013

H ανάγνωση

Συνεχίζοντας την χτεσινή θεματολογία περί Τέχνης, Λογοτεχνίας και σχέσης αυτών με την πραγματικότητα, μου δημιουργήθηκαν νέες σκέψεις. Σκέψεις που αφορούν το πως μπορεί να επιδράσει η Λογοτεχνία στον αναγνώστη και να του γεννήσει εκ νέου ερεθίσματα ή να επιτείνει ήδη υπάρχουσες αισθήσεις του. Να τον εγκλωβίσει ανάμεσα στις αράδες ενός βιβλίου και να τον μεταφέρει στην πραγματικότητα της ιστορίας, η οποία δε αν τύχει και ταυτιστεί κατάλληλα με την πραγματικότητα του αναγνώστη, τότε μπορούμε να μιλάμε για έναν οργασμό διανοητικής λειτουργίας που υπερθερμαίνει τον εγκέφαλο θετικά.
Ο χρόνος αρχίζει να περνάει γρηγορότερα και οι μέρες παύουν να έχουν σημασία. Βασικό μέλημα είναι η επιστροφή στην ανάγνωση, οι σημειώσεις πάνω στο κείμενο, η ερμηνεία ενδεχομένως κάποιων γεγονότων ή τεχνικών και η ταύτιση/μίμηση των ηρώων. Μίμηση όχι με τη νεοελληνική σημασία, αλλά με τον τρόπο που την τοποθέτησε στον ορισμό της τραγωδίας ο Αριστοτέλης. Αυτή είναι η διαδικασία που ακολουθείται κατά την ορθόδοξη ανάγνωση. Η παράλληλη ανάγνωση ή η αποσπασματική ανάγνωση, αποτελούν μεθόδους που ενώ φαίνεται να φέρουν σημάδια καινοτομίας, αρμόζουν περισσότερο σε φαντασμένους αναγνώστες που θεωρούν τους εαυτούς τους συγκριτολόγους πριν καν τελειώσουν τις προπτυχιακές σπουδές τους.
Η ανάγνωση είναι τελετουργία και όπως κάθε μορφή τελετουργίας, έτσι και στην ανάγνωση πρέπει πρώτα να μάθει ο επίδοξος αναγνώστης βασικά πράγματα. Μένοντας στο παράδειγμα της τελετουργίας, η προσευχή είναι ένα οργανικό τελετουργικό όργανο μιας πίστης. Το πρώτο πράγμα που μαθαίνει κανείς από παιδί είναι η προσευχή του και το σύμβολο της πίστης του. Πως λοιπόν, κάποιοι επιλέγουν, πηγαίνοντας κόντρα σε όλο αυτό να παραβλέπουν τα σύμβολα της πίστεως και να μαθαίνουν κατευθείαν τα ιερατικά κείμενα ; Και για να ξεφύγουμε από αυτούς τους ανούσιους εκτενείς παραλληλισμούς, πώς γίνεται κάποιος να θέλει να λογίζεται σοβαρός αναγνώστης όταν δεν έχει διαβάσει τα κλασσικά έργα της παγκόσμιας Λογοτεχνίας ;
Ίσως στο κλίμα της εποχής που το mainstream είναι το εναλλακτικό (λες και πρόκειται για ηλεκτρικό ρεύμα), απαγορεύεται να διαβάσει κάποιος κάτι που χαρακτηρίστηκε κλασσικό. Έτσι, το ενδιαφέρον στρέφεται σε κάτι έλασσον και όχι τόσο γνωστό, ώστε να προξενηθεί η εντύπωση του διαφορετικού και να προκληθεί κύμα συγκίνησης στους απανταχού βαλτωμένους κλασσικούς, από τους μορφωμένους, προοδευτικούς εναλλακτικούς, που παρά την εναλλακτικότητά τους, ήρθανε στη μόδα. Παρέκβαση μνησίκακη θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς, αλλά έτσι είναι. Γιατί προφανώς, οι Ρώσοι Φορμαλιστές, κάποιοι από τους οποίους υπήρξαν και συγγραφείς, είναι τεράστια μεγέθη. Όμως δεν μπορείς να διαβάσεις περί φορμαλισμού αν δεν έχεις αναγνώσει πρώτα την Μποβαρύ ή τους Άθλιους. Αν δεν έχεις έστω ρίξει μια ματιά στο Έγκλημα και Τιμωρία και στη Δίκη.  Στο χωριό μου, τείνουν να λένε "κάθε πράγμα στον καιρό του".

Η ανάγνωση επομένως πρόκειται για κάτι που πρέπει να ακολουθεί σκαλοπάτια και να γίνεται συστηματικά, κι όχι για να περνάει η ώρα σε κάποια ξαπλώστρα. Να ακολουθεί την ορθόδοξη πορεία και ενίοτε την καρδιά του αναγνώστη, και όχι τη μόδα ή τα ρεύματα της εποχής (όχι τα λογοτεχνικά, τα άλλα). Δεν είναι κακό να διαβάσει κανείς το Βιβλίο της Ζούγκλας, ένα αριστούργημα, κι ας το μάθαμε στη μεγάλη οθόνη με τον Μόγλη.

ΥΓ. Θα ακολουθήσει ενδεχομένως μια σειρά τέτοιων αναρτήσεων. Αναρτήσεων σχετικά με τη λογοτεχνία περισσότερο. Η σημερινή αποτελεί και κατά κάποιο τρόπο λίβελλο εναντίον του "εναλλακτικού" ακόμα και στην ανάγνωση.
ΥΓ2. Επειδή η χτεσινή ανάρτηση δεν έχει νόημα χωρίς συνοδευτικό υλικό, παρατίθεται σύνδεσμος για έξι διηγήματα του Μοπασάν, έτσι ως υλικό ανάγνωσης, συνοδευτικά με το αναρτημένο κείμενο: http://el.scribd.com/doc/19782244/%CE%93%CE%9A%CE%A5-%CE%9D%CE%A4%CE%95-%CE%9C%CE%A9%CE%A0%CE%91%CE%A3%CE%91%CE%9D-%CE%95%CE%9E%CE%99-%CE%94%CE%99%CE%97%CE%93%CE%97%CE%9C%CE%91%CE%A4%CE%91

Παρασκευή 12 Ιουλίου 2013

Veritas/Natura

Τέχνη είναι το να αναπαριστάς με πολλαπλές τεχνικές την πραγματικότητα. Το φαντασιακό κομμάτι είναι εργαλείο. Αν υπερισχύει του πραγματικού τότε μιλάμε για Τέχνη που είναι εύκολη. Γιατί όπως και να το κάνουμε, η Τέχνη είναι κάτι δύσκολο τουλάχιστον στο στάδιο της παραγωγής της. Η πρόσληψη είναι κατά τη γνώμη του γράφοντος, εξίσου δύσκολη στη σύλληψή της από τον αναγνώστη, αλλά αν μείνουμε στο υποκειμενικό της πρόσληψης, τότε δεν χωράνε τέτοιοι χαρακτηρισμοί.
Είναι πραγματικά σπουδαίο, το πως μπορεί κάποιος δημιουργός να χρησιμοποιήσει μια ποταπή, αληθινή ιστορία, φαινομενικά έστω, μεταφέροντάς την σε διηγηματική μορφή, και κάτι τέτοιο να καθηλώνει τον αναγνώστη. Μνημειώδη έργα τέτοιου τύπου εντάσσονται στο ρεαλιστικό-νατουραλιστικό διήγημα, ιδιαίτερα αυτά που αναπαριστούν την καλή αλλά κυρίως την κακή πλευρά της Belle Epoque. Δημιουργίες που απλά λένε τι συμβαίνει, παίρνοντας ως πρώτη ύλη την πραγματικότητα, φιλτράροντας την μέσα σε ένα φαντασιακό πλαίσιο, και τέλος σερβίροντάς την έντεχνα σε ένα κείμενο. Σε ένα κείμενο το οποίο φαινομενικά έχει χαμηλή αισθητική αξία όμως ουσιαστικά, αποτελεί δείγμα υψηλής τεχνικής και μεγάλης ποιητικής σύλληψης.

Αφορμή για τα παραπάνω αποτέλεσε η αναγνωστική γνωριμία με το γαλαξία της Belle epoque, και ειδικά με έναν μείζονα Γάλλο δημιουργό, τον Guy de Maupassant.

Η μητέρα του, προσωπική φίλη του Γκυστάβ Φλομπέρ, θα του μεταδώσει την αγάπη για τη λογοτεχνία, θα καλλιεργήσει τη φαντασία του και μετά τον θάνατό του θα παραμείνει πιστή φύλακας του έργου του. Από τον πατέρα του ο Μοπασάν θα πάρει την τρέλα των αισθήσεων και τη μοναχική, ακόρεστη σεξουαλικότητα.

Yvetot, Dieppe, Fecamp, Itretat, Grainville-Ymauville: παιδί και έφηβος στη θαλασσινή γεωγραφία της περιοχής του Caux. Η δίψα του για ήλιο και ελευθερία θα γιγαντωθεί μέσα στο σκοτεινό θρησκευτικό σχολείο. Ονειρεύεται να αγοράσει ένα πλοίο και βυθίζεται με πάθος στην ανάγνωση των λατινικών και των γαλλικών. Στα εκκλησιαστικά αρχεία η αποβολή του από το σχολείο καταγράφεται ως τιμωρία για τη συμμετοχή του σε κρυφή κοινωνία μαθητών που αναζητούν την ηδονή, λατρεύουν τη σαμπάνια και μάχονται ενάντια στην πλήξη και στο θρησκευτικό πνεύμα.

Το καλοκαίρι των 17 ετών του θα συναντήσει τον Κορό, τον Κουρμπέ και τον Σουίνμπερν, την αγία καλλιτεχνική τριάδα του Itretat. Και το φθινόπωρο τον Γκυστάβ Φλομπέρ, μετά από μεσολάβηση της μητέρας του που ανησυχεί για το μέλλον του γιου της.


Ο Φλομπέρ και ο πόλεμος του 1870 εναντίον της Πρωσίας θα αναδείξουν τον συγγραφέα που ο Μοπασάν κρύβει μέσα του. Η αυτοκρατορική Γαλλία και ο πατριωτισμός της δημιουργούν τρόμο στον Μοπασάν που θα ταχθεί με τους περιθωριακούς, τους επαναστάτες και τις πόρνες. Μετά από παραμονή 13 μηνών στον στρατό θα πληρώσει κάποιον αντικαταστάτη και θα ελευθερωθεί από τα δεσμά.

Ως το 1880 ο Μοπασάν θα εργαστεί ως δημόσιος υπάλληλος για το υπουργείο Ναυτιλίας, θα αναλώσει ατέλειωτες ώρες στην κωπηλασία και στη ναυσιπλοΐα, θα ανακαλύψει την ηδονή της εισπνοής αιθέρα.

Η κωπηλασία και ο Σηκουάνας, η ανοιχτή θάλασσα, καλμάρουν τη μοναξιά και την απελπισία του τη δεκαετία ανάμεσα στο 1870 και στο 1880. Τα μεσημέρια της Κυριακής στο διαμέρισμα της rue Murillo στο Παρίσι ο Φλομπέρ δέχεται τον Ζολά, τον Τουργκένιεφ, τον Ντοντέ, τον Μεντές. Ο Μοπασάν θα γνωρίσει την αριστοκρατία του πνεύματος και τα καπρίτσια της, την πορνογραφία, τα ατέλειωτα σκατολογικά αστεία.

Νατουραλιστές, ρομαντικοί, ρεαλιστές, όλων των ειδών τα φιλολογικά ρεύματα ανθούν στο Παρίσι της εποχής. Ο Μοπασάν όμως ακολουθεί τον μοναχικό δρόμο του, ο οποίος το 1880, χρονιά του θανάτου του Φλομπέρ, καταλήγει στο πρώτο μυθιστόρημά του, το Boule de suif, βγαλμένο από τον πόλεμο του 1870. Ο μέντοράς του θα προλάβει να το χαιρετίσει ως αριστούργημα, ενώ ο Μοπασάν, ήδη 30 ετών, νιώθει πως ασφυκτιά. Δραπετεύει στην Κορσική, στην Τυνησία, στην Αλγερία, ως τα σύνορα της Σαχάρας. Και ύστερα στην Ιταλία, στη Σικελία, στην Αγγλία. Η ζωή σε κίνηση και ο Μοπασάν συσσωρεύει εντυπώσεις, διηγήματα, χρονογραφήματα, νουβέλες.

Με τα έργα Ο φιλαράκος και Δυνατός όπως ο θάνατος ο Μοπασάν θα καθιερωθεί και το Παρίσι τής Belle Epoque θα πέσει στα πόδια του. Η κοινωνική άνοδός του θα ταυτιστεί με εκείνη στην ιστορία του Bel Ami. Υπογράφοντας «Ο Φιλαράκος είμαι εγώ» ο Μοπασάν θα επαναλάβει την κραυγή του μέντορα Φλομπέρ «Η μαντάμ Μποβαρί είμαι εγώ». Πέρα από το αυτοβιογραφικό παιχνίδισμα η παραδοχή του αυτή αποτελεί μια ακόμη ειρωνεία για τα σαλόνια όπου συχνάζει και τα οποία αποτελούν τον κρίκο ανάμεσα στην αριστοκρατία και στην μπουρζουαζία.

Ως το 1890 ο κοσμικός μαρκήσιος Ντε Μοπασάν θα μοιράζει τη ζωή του ανάμεσα στο γράψιμο κατά τη διάρκεια της ημέρας, στα κοσμικά σαλόνια και στα κακόφημα σπίτια τη νύχτα. Ο Ολιβιέ Φρεμπούρ παρακολουθεί μαγεμένος την πορεία του συγγραφέα, γράφει διεξοδικά για τα εξωτικά ονόματα γυναικών και ξενοδοχείων, τη φρενήρη πορεία του συγγραφέα μέσα στην κοκαΐνη, στη μορφίνη, στον αιθέρα, στην αντιπυρίνη. Η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει και το τρίτο στάδιο της σύφιλης εκδηλώνεται με ρευματισμούς, ημικρανίες, κρίσεις παράνοιας και κόπωση. Μεταμορφώνεται σε γενική παράλυση και τρέλα ως τον θάνατό του στις 6 Ιουλίου 1893.

Ο Μοπασάν ενταφιάστηκε στο νεκροταφείο του Μονπαρνάς, μακριά από τη θάλασσα, στο κοσμικό Παρίσι, σαν μια ύστατη κοινωνική αναγνώριση για τον συγγραφέα που ειρωνεύτηκε τους αστούς γράφοντας για νόθους απογόνους ­ υπήρξε ο ίδιος πατέρας τριών νόθων παιδιών; ­ και για πόρνες, για τη ζωή των νορμανδών χωρικών και των μικροαστών, για ερωτικές περιπέτειες και παραμύθια στα όρια του φανταστικού και της τρέλας.

[http://www.tovima.gr/books-ideas/article/?aid=127745]

Camel Blue

Τα πάντα κάνουν κύκλους. Κάποιοι κύκλοι κλείνουν. Κάποιοι άλλοι ανοίγουν. Κάποιοι δεν κλείνουν ποτέ και παίρνουν σπειροειδές σχήμα, όμως δεν είναι συνειδητή επιλογή και έτσι τρέπονται σε ορμητικές δίνες. Κάποιοι άλλοι επίσης δεν κλείνουν ποτέ όμως το επιλέγουμε εμείς αυτό και έτσι αφήνουμε τη σπείρα σε αταραξία και όποτε θέλουμε ή το επιβάλει ο καιρός συνεχίζουμε να την ξεμπλέκουμε ή να την επεκτείνουμε.
Ο άνθρωπος έχει πολλές ανάγκες. Κάποιες σεβαστές, άλλες όχι, γιατί δεν είναι αληθινές αλλά πλαστές ανάγκες που τις καλλιεργεί η εποχή. Η κάθε εποχή. Η πρώτη ανάγκη του ανθρώπου είναι ο λόγος. Η έκφραση. Κανείς δε θα μπορούσε να το αμφισβητήσει αυτό. Όπως επίσης δε θα μπορούσε να αμφισβητήσει το γεγονός πως ο άνθρωπος ζητά μόνιμα την φυγή. Η φυγή είναι το βασικό εργαλείο για να διευρύνει το μυαλό του. Μου θυμίζει την αντιπρόταση του Καββαδία στον Καίσαρα, που τον προέτρεπε να φύγουν για μακρινά ταξίδια προς απάλυνση του πόνου του τελευταίου για την αγαπημένη του. Η φυγή λοιπόν...
Να φεύγεις, ναι. Για μια μέρα, για μια βδομάδα, για πάντα όχι. Είναι ντροπή να ξεχνάς τις ρίζες. Το αίμα -αλλιώτικα θα το έλεγε ένας φίλος. Ζηλεύω θετικά αυτούς που η ζωή τους φέρνει αντιμέτωπους με τόση ανέχεια, που αποφασίζουν να τα παρατήσουν όλα και να πάρουν το πρώτο πλοίο για να μπαρκάρουν. Να πάνε σε άλλα μέρη, να κάνουν πέντε δεκάρες. Να μη ζητιανέψουν το ψωμί τους αλλά να το κυνηγήσουν ως τις Ινδίες, ως την Αμερική και τις βόρειες θάλασσες. Θέλει σθένος, ακόμα κι αν δεν έχεις άλλη επιλογή. Πάντα κάτι σε κρατάει πίσω ακόμα κι αν είσαι μόνος στον κόσμο. Το χώμα είναι γλυκό και η λησμονιά του αίματος -που χύθηκε στον τόπο αυτό για να γεννηθείς και είναι για πάντα ζεστό- φρικτή. Μυρίζει αιμοσφαίρια και νευρικά αιμοπετάλια.
Τι περίεργο πράγμα αυτό το Ετεροχρονισμένο, που μια ζωή θα στοιχειώνει το μυαλό σου ; Που πάντα σκέφτεσαι πως αν το μυαλό σου υπήρχε στην ίδια του μορφή κάποια χρόνια πίσω, θα έπαιρνες άλλες αποφάσεις για σένα. Ίσως όλα να εντάσσονται στην νομοτέλεια και τελικά, να μην έχει σημασία αυτό το "αν.." αλλά, για σκέψου: "Αν" ;

Αν δεν ακολουθούσες την πορεία των σπουδών, αν δε ζούσες παρασιτικά στους δικούς σου, αν δε δούλευες, αν δεν έκανες παρέα με αυτούς που κάνεις, θα ήσουν ο ίδιος ; Όχι. Σίγουρα. Πάντα όμως, θα ήθελες να φύγεις.

Κι αν δεν μπορείς ; Κι αν δεν μπορείς ούτε δυο μέρες να δεις έναν άλλον τόπο ; Να σκεφτείς ποιητικά και να δελεάσεις τον εαυτό σου με εικόνες νοητές ; Όχι. Τίποτα δεν ξεπερνάει το βίωμα. Καμιά φορά η σκέψη μπορεί να μαχαιρώσει ή να γλυκάνει πολύ, είναι όμως πεπερασμένη και περιοδική. Το βίωμα είναι ένα στιγμιαίο ανεπανάληπτο γεγονός. Είναι μια φωτογραφία που δεν εμφανίζεται ποτέ, καθ'όλη τη διάρκεια της Ύπαρξης. Η ανάμνηση, η σκέψη είναι ένα αρνητικό.

Ποιος όμως σπίτι του έχει άλμπουμ με αρνητικά ;

ΥΓ. Μακριά, πολύ μακριά να ταξιδεύουμε, κι ο ήλιος πάντα μόνους να μας βρίσκει. Εσύ τσιγάρο Κάμελ να καπνίζεις, ναι. Κι εγώ σε μια γωνιά να πίνω ουίσκι.
ΥΓ2. Αν δεν μπορείς να φύγεις, προσπάθησε το. Τουλάχιστον θα ξεφύγεις από το γνώριμο βάλτο.

Δευτέρα 8 Ιουλίου 2013

Inertia

Με τον όρο Αδράνεια, στη Φυσική, ονομάζεται η χαρακτηριστική ιδιότητα των σωμάτων να αντιστέκονται στην οποιαδήποτε μεταβολή της κινητικής τους κατάστασης.

Ξεκινούμε με την διασαφήνιση του όρου. Τα σώματα είμαστε εμείς. Προσεγγίζοντας πάντα το σώμα και την ψυχή ως μια οντότητα, αριστοτελικά ή ακόμα καλύτερα όπως ο Σπινόζα. Έστω λοιπόν, πως το σώμα είναι αυτό που αντιστέκεται και στην έννοια σώμα βάζεις το άθροισμα της σαρκικής αλλά και νοητικής μάζας του ανθρώπου. Η κινητική κατάσταση είναι η ζωή. Κάτι κινούμενο και στάσιμο παράλληλα. Ένα ποτάμι που ενίοτε βαλτώνει. Οι μεταβολές, οι αλλαγές, είναι κάτι που κάνει το σώμα να τσινάει. Να αντιστέκεται. Και αυτό είναι η Αδράνεια.

Όταν οι δυνάμεις που ασκούνται σε ένα σώμα αλληλοαναιρούνται, τότε το σώμα θα εξακολουθεί να κινείται με την ταχύτητα την οποία έχει αποκτήσει ή αν δεν έχει ταχύτητα θα παραμείνει ακίνητο. Η παραπάνω αρχή της αδράνειας διατυπώθηκε αρχικά από τον Γαλιλαίο.

Η αλλόκοτη αυτή σκέψη, έχει εφαρμογή προφανέστατη. Οι δυνάμεις είναι οι ιδέες, δυνατές ιδέες. Ιδέες που κάνουν τον άνθρωπο να μην επιλέγει τη μια μόνο πλευρά αλλά να αμφιταλαντεύεται διαρκώς και να υιοθετεί πότε τη μία πότε την άλλη. Ο Γαλιλαίος παρατήρησε, πως ο άνθρωπος αυτός είτε βαλτώνει τελικά και βυθίζεται στο έλος ή προχωρά ακάθεκτος. Άλλωστε η ματαιότητα καθιστά ισάξια και τα δύο.

Αν ασκηθούν δυνάμεις σε κάποιο σώμα και αυτό δεν μεταβάλει την κινητική του κατάσταση (παραμείνει ακίνητο ή διατηρεί την πορεία του), τότε σημαίνει ότι υπάρχουν άλλες εξωτερικές δυνάμεις που αντιστέκονται στη μεταβολή, συνήθως είναι στατικές τριβές.

Το σώμα που δε μεταβάλλει την κινητική του κατάσταση είναι κάτι άξιο παρατήρησης και εντελώς διφορούμενο. Μπορεί να είναι ένας κάθετος χαρακτήρας ο οποίος δέχεται τις αντίρροπες ιδέες, και δε βαλτώνει, αλλά μπορεί να ζει μέσα σε ένα χάος το οποίο τον υποχρεώνει να πηγαίνει μπροστά και να μην αποκλίνει με τίποτα. Κάτι τέτοιο, είναι σαφώς η κακή πλευρά και κάτι εξαιρετικά θλιβερό. Οι εξωτερικές δυνάμεις είναι ερεθίσματα που δε λαμβάνουν όλοι, στην περίπτωση του σοβαρού και αυστηρού χαρακτήρα, τα οποία λόγω των αντιστάσεών του, καταφέρνει και αντιστέκεται σε αυτά. Στην περίπτωση του χαμένου κορμιού όμως, πρόκειται για ιδέες με κακόβουλη ή και καλόβουλη αύρα, τις οποίες δε γεύεται λόγω της στατικής άγνοιας και ημιμάθειάς του.

Αδράνεια στη μεταφορική κίνηση: Η αδράνεια ισούται με m0/τετρ.ρίζα (1-u^2/c^2) , ενώ για μικρές ταχύτητες η αδράνεια ισούται με τη μάζα (m) και είναι σταθερή. Επιπλέον, όσο μεγαλύτερη είναι η μάζα τόσο μεγαλύτερη είναι η αδράνεια. Ένα σώμα με μικρή μάζα μεταβάλλει εύκολα την κίνησή του, ενώ ένα σώμα με μεγάλη μάζα μεταβάλλει την κίνησή του δυσκολότερα. Η ισότητα μάζας και αδράνειας διατυπώθηκε από τον Νεύτωνα η μάζα ενός σώματος είναι το μέτρο της αδράνειάς του, που είναι ο πρώτος νόμος του.

Η μάζα είναι το υπόβαθρο. Το πόσο μακριά φτάνεις. Το σώμα με τη μικρή μάζα θα μεταβάλλει την κίνησή του. Θα κάνει βήματα παραπέρα από την ευθεία καρφωτή ανηφορική πορεία. Θα πέσει σε λακούβες, θα βγει στα χωράφια ψάχνοντας να βρει το δρόμο, αλλά θα το περιμένει μακρά περίοδος νυκτός. Η μεγάλη μάζα θα μείνει πιστό στην κίνησή του, στην κατεύθυνσή του, την πορεία του. Η μεγάλη μάζα προκαλεί μεγάλη αδράνεια, η μικρή μάζα αποφεύγει την αδράνεια όμως χάνει και το δρόμο. Αν κουβαλάς μεγάλη μάζα, η αδράνεια είναι αναπόφευκτη.

Ευχαριστούμε Νεύτωνα.

Τετάρτη 3 Ιουλίου 2013

Ιούλιος Καίσαρ

Μπήκε ο Ιούλιος. Καλό καλοκαίρι λοιπόν σε όσους ξεμπέρδεψαν από φοιτητικές υποχρεώσεις. Άλλο ένα μακρύ καλοκαίρι, ήρθε, και μαζί του φέρνει ανέμους για καιρούς ανασυγκρότησης. Ξέσπασμα φέτος, δε θα υπάρξει. Μόνο ανασυγκρότηση και τρύπες οι οποίες πρέπει να κλείσουν μια για πάντα. Ολική επαναφορά θα το έλεγε κανείς, και συστηματικότερη ενασχόληση με Όλα. Το όμικρον με κεφαλαίο, γιατί το Όλα περιλαμβάνει τα Πάντα. Το επιστητό, το σύμπαν και γενικά την απειρότητα σε κάθε προέκταση.
Τα κοινά είναι κοινά. Και τα κοινά που έχουν ενδιαφέρον έχουν μέσα τους όχι τη μεσότητα αλλά την ακρότητα. Και τα άκρα είναι extreme. Εμπρός για μια extreme ματιά. Λογική και παρόρμηση όταν ενωθούν δημιουργούν τον εξτρεμισμό. Και όχι χρωματισμένο, δεξιό ή αριστερό. Αυτά είναι μικροπρέπειες. Σε κάθε κατεύθυνση και από κάθε πηγή είναι θεμιτό το extreme. Πρέπει να το επιδιώκουμε όλοι.

Πάντα.

ΥΓ. Καλό -επίσημο- καλοκαίρι