«Τρία τα τελούμενα εν ανθρώποις, το κατά φύσιν, το παρά φύσιν και το υπέρ φύσιν»
Και κατά φύσιν μεν εστίν ο γάμος, παρά φύσιν ο σοδομισμός και υπέρ φύσιν η παρθενία.
Και πάλιν, κατά φύσιν ο δικαίως συναγόμενος πλούτος, παρά φύσιν η πλεονεξία, υπέρ φύσιν η ακτημοσύνη.
Ομοίως, κατά φύσιν η ειρήνη, παρά φύσιν η εχθρότης, υπέρ φύσιν η συγχώρησις και ευεργεσία».
Μέγας Αθανάσιος
*Ομολογουμένως η μορφή αυτή, οργάνωσης μιας ανάρτησης ίσως να είναι απωθητική για πολλούς καθώς στερεοτυπικά παραπέμπει σε κείμενα χριστιανικού παροξυσμού ή αιρετικής διάθεσης. Έχουμε μια παράθεση από πάνω και ακολουθούν σχόλια, κηρύγματα, παραινέσεις, επιβολές, φοβέρες κλπ. Ξεκαθαρίζω εξαρχής, πως η παρούσα ανάρτηση δεν έχει καμία σχέση με κάτι σχετικό με θρησκεία και δη με τον Χριστιανισμό. Δεν αντιτίθεμαι καθόλου στις δύο τελευταίες έννοιες, κάθε άλλο. Απλώς διευκρινίζω τον χαρακτήρα της ανάρτησης, ακόμα και για τον πιο απαιτητικό και αμφισβητία -εφηβικού επιπέδου- αναγνώστη.
Ξεκινώντας, οπωσδήποτε θα ήθελα να αναφερθώ στα ερεθίσματα που μου δόθηκαν για την ανάρτηση αυτή. Διότι καλό θα ήταν ο αναγνώστης, όταν μιλάμε για ένα κείμενο ιδεών και όχι για ένα ημερολογιακό δοκίμιο όπως συνήθως συμβαίνει στο Λεμόνι, να γνωρίζει την πηγή που έδωσε τον σπινθήρα για μια τέτοια παραγωγή κειμένου. Για να μη μακρηγορώ, ευρισκόμενος σε ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, τον τελευταίο καιρό αποφάσισα να κάνω έναν έλεγχο στη λίστα των επαφών μου, με σκοπό να καταγράψω πόσοι διαμορφώνουν τυπικές για την εποχή συμπεριφορές. Με λίγα λόγια, ποιοι ακολουθούν κατά κόρον τη μόδα.
Για να δώσω περισσότερες λεπτομέρειες πάνω σε αυτό, με βοήθησε πάρα πολύ το γεγονός πως πολλά άτομα αποτελούν ομαδοποιήσεις, έτσι και το έργο μου έγινε σαφώς ευκολότερο. Πολλοί εξ'αυτών άλλωστε αποτελούν πρόσωπα με τα οποία μπλέκω τα χνώτα μου χρόνια τώρα, και γνωρίζω αν είναι επιρρεπή στο να παρασύρονται από τις εκάστοτε μόδες κλπ. Τα νούμερα δεν είναι απαραίτητα, γι'αυτό άλλωστε και δεν τα κατέγραψα. Το συμπέρασμα όλου αυτού ήταν πως η συντριπτική πλειοψηφία ενός δείγματος νέων ανθρώπων, με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο ακολουθούν το συρμό, τη μόδα. Κυρίως τα άτομα αυτά, διαμόρφωναν την ίδια συμπεριφορά και με παλαιότερα ρεύματα μόδας όπως το περίφημο του 2005-2008.
Ερχόμενοι στην εποχή μας, η μόδα κυρίως επηρεάζει συμπεριφοριστικά τον νέο. Πέρα από το ρουχισμό του, τις μουσικές επιλογές του κ.ά, επηρεάζει την ομιλία του, τις συνήθειές του, και τη στάση του απέναντι σε πάρα πολλά θέματα. Έτσι εν έτει 2013 θεωρείσαι πως είσαι μέσα στη μόδα όταν είσαι εκτός αυτής. Πάμε πάλι. To mainstream της εποχής είναι να μην είσαι mainstream. Κατανοώ πως αποτελεί μια ξεκάθαρα αντίφαση. Κι όμως έτσι είναι. Μια απέραντη λαοθάλασσα από άτομα που προσποιούνται σε σημείο που το πιστεύουν τελικά, πως βρίσκονται πέρα από την εποχή τους. Ενδυματολογικά αυτό έχει πλάκα. Είναι καλόγουστο μερικές φορές και αστείο κάποιες άλλες. Συμπεριφοριστικά όμως, θαρρώ πως αγγίζει την παθογένεια.
Στο σημείο αυτό, ερχόμαστε να κάνουμε μια σύνδεση με τη ρήση του Μεγάλου Αθανασίου παρατέθηκε ως κεφαλίδα στο παρόν κείμενο. Ο συρμός της εποχής έχει την τάση να αγιοποιεί, να χρυσώνει και να θεραπεύει οτιδήποτε είναι "παρά φύσιν". Καθετί τέτοιο, συναρπάζει το μοδάτο νέο.Επομένως ή το υπερασπίζεται μετά μανίας, κάτι που πριν 10 χρόνια το αντιμετώπιζε σχεδόν πουριτανικά, ή το ενσαρκώνει μάλιστα, για να μπει εντελώς στο πετσί του ρόλου. Ο επιφυλακτικός ή αρνητικός προς αυτό το "παρά φύσιν", θεωρείται άμεσα οπισθοδρομικός, συντηρητικός και απάνθρωπος. Μέσα σε δύο χρόνια δηλαδή, μια μεγάλη μερίδα ανεπηρέαστων από μόδες και τάσεις ανθρώπων, έμειναν έξω από το μαντρί του homo sapiens.
Το "παρά φύσιν" είναι θεμιτό. Για να υπάρχει η δυνατότητα επιλογής του και δοκιμής του, πάει να πει πως είναι κάτι το οποίο προβλέπεται. Σίγουρα όμως το γεγονός πως είναι "παρά την φύσιν", επιφέρει από πίσω του κάποιους παράγοντες που ενδεχομένως δεν έχουμε φανταστεί. Το ότι δίδεται η δυνατότητα δοκιμής του, δε σημαίνει πως ανάβει το πράσινο φως προς υιοθεσία του για μια ολόκληρη ζωή. Κι αυτό συμβαίνει όχι επειδή κάποιο ηθικό ή αξιακό σύστημα θα το καταδικάσει. Αυτό συμβαίνει διότι οτιδήποτε βαίνει "παρά φύσιν", κάποια στιγμή θα βρει την φύση μπροστά του. Ο ευσυνείδητος προς τον διπλανό του λοιπόν, δεν πρέπει να δρα "παρά φύσιν". Εδώ θέλω να διευκρινίσω κάτι. Το να τρυπά κανείς τα αφτιά του είναι κάτι "παρά φύσιν". Προφανώς και ποτέ η φύση δεν πρόκειται να αντιταχθεί σε κάτι τέτοιο. Για να προλάβω τέτοιου είδους σκέψεις, υπάρχουν πολύ χειρότερες "παρά φύσιν" συμπεριφορές οι οποίες τιμωρούνται από την φύση. Ο καθένας μπορεί να φανταστεί. Αρκετοί θα πάνε στο προφανές. Κάποιοι ίσως δουν περισσότερα. Λίγοι θα καταλάβουν ενδεχομένως την 'απλή σκέψη του λέγοντος' που λέγαμε και στη Θεωρητική κατεύθυνση.
Ο Μέγας Αθανάσιος κάνει την τριαδική αυτή αξιολογική/ηθικολογική προσέγγιση, χρησιμοποιώντας και τους χαρακτηρισμούς "κατά φύσιν" και "ϋπέρ φύσιν". Με μια πρόχειρη χριστιανοκεντρική ματιά καταλαβαίνει κανείς πως σχηματικά με αύξουσα σειρά έχουμε :παρα-κατα-υπερ φύσιν. Προς αποκατάσταση της τάξης, θα πρέπει να πούμε δύο κουβέντες και για τα δύο εναπομείναντα. Το κατά φύσιν, είναι η δοκιμασμένη μεσοβέζικη λύση. Είναι το σωστό κατά την φύση. Είναι αυτό που επηρεάζεται μόνο από την εξέλιξη και οδηγείται προς την κατεύθυνση της φυσικής επιλογής, σε όσους πυλώνες υφίσταται ακόμα αυτή η θεωρία. Μεταξύ μας, πρόκειται για την ασφαλέστερη επιλογή που μπορεί να κάνει κανείς. Να ζήσει στα πλαίσια που του ορίζει η φύση, και σε κατοπινή ανάλυση και η ηθική. Για να το πούμε διαφορετικά, ο άνθρωπος που ζει και πράττει κατά φύσιν, είναι ο κοινός άνθρωπος. Ο αποστειρωμένος μικροαστός που δεν παρεκκλίνει σε τίποτα από αυτό που του επιτάσσει η κοινωνία και φοβάται το Νόμο περισσότερο από το Θάνατο.
Το υπέρ φύσιν δεν υφίσταται. Είναι ένα μεταφυσικό κατασκεύασμα. Μια θεολογικής φύσεως υπόθεση. Η παρούσα ανάρτηση προβάλει μια ορθολογική κριτική. Μια επομένως εμπλοκή με αυτό το ζήτημα χρησιμοποιώντας μεγαλεπήβολες φράσεις όπως "υπέρβαση του ανθρώπινου, υποταγή του θυμικού κλπ.", θα ήταν περιττό έως και καταστροφικό. Η μόνη λογική παρατήρηση που θα μπορούσε να γίνει, είναι πως το "υπέρ φύσιν" θα μπορούσε να λειτουργήσει ως στόχος. Όμως καθετί ιδεατό και ουτοπικό, καταδικάζεται -ορθώς- σε θάνατο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου