Σάββατο 13 Ιουλίου 2013

H ανάγνωση

Συνεχίζοντας την χτεσινή θεματολογία περί Τέχνης, Λογοτεχνίας και σχέσης αυτών με την πραγματικότητα, μου δημιουργήθηκαν νέες σκέψεις. Σκέψεις που αφορούν το πως μπορεί να επιδράσει η Λογοτεχνία στον αναγνώστη και να του γεννήσει εκ νέου ερεθίσματα ή να επιτείνει ήδη υπάρχουσες αισθήσεις του. Να τον εγκλωβίσει ανάμεσα στις αράδες ενός βιβλίου και να τον μεταφέρει στην πραγματικότητα της ιστορίας, η οποία δε αν τύχει και ταυτιστεί κατάλληλα με την πραγματικότητα του αναγνώστη, τότε μπορούμε να μιλάμε για έναν οργασμό διανοητικής λειτουργίας που υπερθερμαίνει τον εγκέφαλο θετικά.
Ο χρόνος αρχίζει να περνάει γρηγορότερα και οι μέρες παύουν να έχουν σημασία. Βασικό μέλημα είναι η επιστροφή στην ανάγνωση, οι σημειώσεις πάνω στο κείμενο, η ερμηνεία ενδεχομένως κάποιων γεγονότων ή τεχνικών και η ταύτιση/μίμηση των ηρώων. Μίμηση όχι με τη νεοελληνική σημασία, αλλά με τον τρόπο που την τοποθέτησε στον ορισμό της τραγωδίας ο Αριστοτέλης. Αυτή είναι η διαδικασία που ακολουθείται κατά την ορθόδοξη ανάγνωση. Η παράλληλη ανάγνωση ή η αποσπασματική ανάγνωση, αποτελούν μεθόδους που ενώ φαίνεται να φέρουν σημάδια καινοτομίας, αρμόζουν περισσότερο σε φαντασμένους αναγνώστες που θεωρούν τους εαυτούς τους συγκριτολόγους πριν καν τελειώσουν τις προπτυχιακές σπουδές τους.
Η ανάγνωση είναι τελετουργία και όπως κάθε μορφή τελετουργίας, έτσι και στην ανάγνωση πρέπει πρώτα να μάθει ο επίδοξος αναγνώστης βασικά πράγματα. Μένοντας στο παράδειγμα της τελετουργίας, η προσευχή είναι ένα οργανικό τελετουργικό όργανο μιας πίστης. Το πρώτο πράγμα που μαθαίνει κανείς από παιδί είναι η προσευχή του και το σύμβολο της πίστης του. Πως λοιπόν, κάποιοι επιλέγουν, πηγαίνοντας κόντρα σε όλο αυτό να παραβλέπουν τα σύμβολα της πίστεως και να μαθαίνουν κατευθείαν τα ιερατικά κείμενα ; Και για να ξεφύγουμε από αυτούς τους ανούσιους εκτενείς παραλληλισμούς, πώς γίνεται κάποιος να θέλει να λογίζεται σοβαρός αναγνώστης όταν δεν έχει διαβάσει τα κλασσικά έργα της παγκόσμιας Λογοτεχνίας ;
Ίσως στο κλίμα της εποχής που το mainstream είναι το εναλλακτικό (λες και πρόκειται για ηλεκτρικό ρεύμα), απαγορεύεται να διαβάσει κάποιος κάτι που χαρακτηρίστηκε κλασσικό. Έτσι, το ενδιαφέρον στρέφεται σε κάτι έλασσον και όχι τόσο γνωστό, ώστε να προξενηθεί η εντύπωση του διαφορετικού και να προκληθεί κύμα συγκίνησης στους απανταχού βαλτωμένους κλασσικούς, από τους μορφωμένους, προοδευτικούς εναλλακτικούς, που παρά την εναλλακτικότητά τους, ήρθανε στη μόδα. Παρέκβαση μνησίκακη θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς, αλλά έτσι είναι. Γιατί προφανώς, οι Ρώσοι Φορμαλιστές, κάποιοι από τους οποίους υπήρξαν και συγγραφείς, είναι τεράστια μεγέθη. Όμως δεν μπορείς να διαβάσεις περί φορμαλισμού αν δεν έχεις αναγνώσει πρώτα την Μποβαρύ ή τους Άθλιους. Αν δεν έχεις έστω ρίξει μια ματιά στο Έγκλημα και Τιμωρία και στη Δίκη.  Στο χωριό μου, τείνουν να λένε "κάθε πράγμα στον καιρό του".

Η ανάγνωση επομένως πρόκειται για κάτι που πρέπει να ακολουθεί σκαλοπάτια και να γίνεται συστηματικά, κι όχι για να περνάει η ώρα σε κάποια ξαπλώστρα. Να ακολουθεί την ορθόδοξη πορεία και ενίοτε την καρδιά του αναγνώστη, και όχι τη μόδα ή τα ρεύματα της εποχής (όχι τα λογοτεχνικά, τα άλλα). Δεν είναι κακό να διαβάσει κανείς το Βιβλίο της Ζούγκλας, ένα αριστούργημα, κι ας το μάθαμε στη μεγάλη οθόνη με τον Μόγλη.

ΥΓ. Θα ακολουθήσει ενδεχομένως μια σειρά τέτοιων αναρτήσεων. Αναρτήσεων σχετικά με τη λογοτεχνία περισσότερο. Η σημερινή αποτελεί και κατά κάποιο τρόπο λίβελλο εναντίον του "εναλλακτικού" ακόμα και στην ανάγνωση.
ΥΓ2. Επειδή η χτεσινή ανάρτηση δεν έχει νόημα χωρίς συνοδευτικό υλικό, παρατίθεται σύνδεσμος για έξι διηγήματα του Μοπασάν, έτσι ως υλικό ανάγνωσης, συνοδευτικά με το αναρτημένο κείμενο: http://el.scribd.com/doc/19782244/%CE%93%CE%9A%CE%A5-%CE%9D%CE%A4%CE%95-%CE%9C%CE%A9%CE%A0%CE%91%CE%A3%CE%91%CE%9D-%CE%95%CE%9E%CE%99-%CE%94%CE%99%CE%97%CE%93%CE%97%CE%9C%CE%91%CE%A4%CE%91

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου